ALO ÇÖZÜM HATTI 444 35 66
Radyo ve Demokrasi Müzesi

2002 - ...

DÜNYA’DA:

2000'li Yıllar, iletişim teknolojisinin sınırlarının genişlediği ve pek çok ülkede insanların müthiş bir görsellik çılgınlığını yaşadığı yıllardır. Ama dünyanın her yerinde aynı çılgınlığın yaşandığını söylemek mümkün değildir. Farklı coğrafya dilimlerinde TV yayınları başta olmak üzere görselliğin birincil planda değildir. Pek çok ülkede ekonomik ve/veya coğrafi nedenlerle radyo hala kitleleri etkileyen en önemli araçtır. Öte yandan, dünyanın pek çok ülkesinde iletişimin her alanında olduğu gibi radyo yayıncılığı teknolojisinde de inanılmaz boyutlara gelinir. Artık büyük masraflı vericilere gerek olmaksızın da internet aracılığıyla radyo kurmanın mümkün olduğu yıllardır. Ancak ne yazık ki, ne internetin henüz çok yaygın olmadığı ve klasik radyo yayıncılığı yöntemlerini kullanan ülkeler hiç de azımsanmayacak sayıdadır.

2005 Yılında Kırgızistan'da halk ayaklanmasında Soros'un desteklediği söylenen Azattık Radyosu önemli bir rol oynar. O yıllarda, coğrafi ve ekonomik nedenlerden dolayı TV yayınlarının çok iyi olmadığı Kırgızistan' da, radyo, bu halk ayaklanmasında kitleleri harekete geçiren önemli bir itici güç olur.

İNTERNET VE RADYO

2000'li yıllarda internet hızla yaygınlaşır. Zaman ve mekan kısıtlamasını ortadan kaldıran internet, bireylere istedikleri enformasyonu sağlamanın yanı sıra, toplumdaki muhalif gruplara veya alternatif oluşumlara sermayenin denetimindeki merkez medyadan daha farklı bir şekilde olayları yorumlayabilme fırsatı verir. İnternet bu gruplara düşük maliyette iletişim kurabilme-haberleşme yapabilme imkanı da tanır. Büyük ölçekte ise internet sivil toplumun örgütlenmesini ve daha geniş kitlelere de seslenmesini mümkün kılar. Bu yönüyle internet kamusal katılımı arttırıp toplumun da demokratikleşmesinde büyük bir araç olarak kullanılır.

İnternet, alternatif bir medya alanına dönüşür ve radyo da bu dönüşümden payını alır. Internet radyoculuğu her ne kadar teknik yapı itibari ile geleneksel radyoculuk anlayışından farklı olsa da içerik ve yapı olarak aynı misyonu taşır. Sosyal medyanın da gelişimiyle beraber kendini ifade etme serbestisi ve internetin bireylere tanıdığı özgürlük ortamı radyoya da yansır.

Geleneksel radyo istasyonları gibi büyük yatırım gerektirmemesi, basit bir bilgisayarın yayın yapabilmek için yeterli olması, profesyonel yayıncılık bilgisi olmayanlara yalnızca bilgisayarlarındaki mikrofonun yetmesi gibi nedenlerden dolayı internet radyoculuğu, alternatif yayıncılığın ana öğelerinden birisi olmasını sağlar. Herhangi bir sermaye grubunun güdümünde olmadan düşük bütçelerle bağımsız radyoculuğun internet ortamında yaşatılabilmesine zemin hazırlar. Bu durum ana akım medyada seslerini duyurmakta zorluk çeken kitleler için alternatif olmasının dışında demokratik ve özgür bir ortamda kendilerini ifade edebilmelerinin önünü açar.
Diğer yandan internet radyoculuğu herhangi bir denetim veya yaptırıma tabi olmaması, devlet ve özel sektör karşısında bağımsız durumda olmasına yol açar. Ulusal veya küresel medyaya karşı yerel bir yapıda olmasına rağmen internet arcılığı ile sesini tüm dünyaya duyurabilmesine olanak tanır. Kullandığı teknoloji gereği dinleyicilerin aktif bir şekilde yayına katılmalarına olanak sağlar. Bu yönüyle katılımcıdır. Aynı zaman da geribildirim oranı anlık verilere dayandığından dinleyici kitle üzerindeki etkileri ölçümlenebilir ve takip edilebilir.

Öte yandan, radyo yayıncılığının verici cephesinde tüm bunlar yaşanırken alıcı cephesinde de teknolojinin geldiği son noktada insanların radyo dinleyebilmek için sahip oldukları imkanlar inanılmaz boyutlara ulaşır ve çok küçük kapsüllere giren radyo alıcısı sayesinde insanlar çok rahat ve ucuz şekilde radyolarını dinleme olanağını bulur. Böylece hem alıcı hem verici cephesindeki bu gelişmeler sayesinde radyonun hala en yaygın ve etkili araç olduğunu söylemek hiç de abartılı olmaz.

SAYILARLA TÜRKİYE'DE RADYO İSTASYONLARI

RTÜK'ün 2012 kayıtlarına göre Türkiye' de toplam 1.058 radyo istasyonu bulunmaktadır. Bunların ulusal, bölgesel ve yerel olarak dağılımları ise şöyledir:
Ulusal: 38   |   Bölgesel: 98   |   Yerel: 922